طرح آزمایشی:نقشه یا برنامه ازپیش تنظیم ده است که به کمک آن چگونگی اجرای متغیر مستقل ونحوه انتخاب گروههای پژوهشی تعیین میشود وعمده ترین نقش آن کنترل است. هدف:پیدا کردن معنا برای یافته های پژوهشی است.

متغیرهای آزمایشی: متغیر ارگانیک :نوع ازمایش یا عملی که برای ازمودنی های باید انجام شود را معلوم میسازد

سطوح یا رفتار مورد ازمایش:مقادیر مختلف متغیر مستقل که بر روی ازمودنی اجرا میشود

اهداف:1)فراهم کردن فرصت مناسب برای مقایسه 2)محقق را قادر میسازد تفسیر معناداری از تجزیه وتحلیل ها بدست اورد.

ملاکهای ارزشیابی طرح:1)مناسب بودن برای فرضیه2)توانایی کنترل عوامل ناخواسته ومشتبه کننده

ملاکهای یک طرح ازمایشی:

1)کنترل:حذف یا به حداقل رساندن تاثیرعوامل منحرف کننده     2)تصنعی یا ساختگی بودن:قابلیت تعمیم به دیگر شرایط واقعی دارد

3)مقایسه:استفاده ازگروه کنترل برای اطمینان از تاثیر متغیر مستقل    4)معرف بودن:معرف جامعه واقعی و قابل جایگزینی

5)داده های ناخالص:دادهها دارای ضعف یاخطا اندازه گیری نباشند  6)امساک گری:استفاده ازساده ترین طرح برای بیشترین نتیجه

7)کسب اطلاعات کافی از داده ها:انتخاب بهترین شاخص ها بریا کسب دقیق ترین نتایج 8)عدم مشتبه شدن متغیرهادر فرایند ازمایش

اعتبار ازمایش:   الف) درونی:1)رخدادهای همزمان با اجری تحقیق2 )رشد3 )وسایل اندازه گیری 4)پیش ازمون5 )افت_کاهش مشارکت ازمودنی ها_6 )گزینش_انتخاب با سوگیری_7 )بازگشت اماری_انتخاب نمونه از گروهای اماری8 )کنش متقابل بین عوامل فوق     ب)بیرونی:قابلیت تعمیم پذیری یافته ها _1)قابلیت مقایسه پذیری2)قابلیت انتقال پذیری

طرح های پس از وقوع: امکان دستکاری وجود ندارد ونمیتوان رابطه علی برقرار کرد بنابراین اعتبار کافی ندارند

_     x    t21 طرح مطالعه موردی یک مرحله ای:متغیر برای گروه اجرا میشود ونتیجه گزراش میگردد

t1      x       t22 طرح یک گروهی با پیش ازمون و پس ازمون:ازمودنی ها قبل ازاجرای متغیر مستقل مورد ازمون قرار میگیرند:

3طرح مقایسه گروهای ایستا: گروهی که با متغیر مستقل ازموده میشود با گروهی دیگر که متغیر بر رویان اجرا نمیشود مقایسه میشود(تصادفی نیستند وپیش ازمون نداریم وبنابراین اعتبار درونی قابل بررسی نیست) _         x     t2

----------------

_       _     t2

طرح های ازمایشی:

1طرح پس ازمون با گروه کنترل:ازمودنی ها تصادفی انتخاب و جایگیزینی میشوند وگروه دیگر به عنوان گروه گواه بدون دستکاری میمانند که ممکن است با بیش از دوگروه هم مورد استفاده قرار گیرد:  Re      _        x         T2

Rc        _          _     T2

2 طرح پیش ازمون و پس ازمون با گروه کنترل:با افزودن پیش ازمون شکل میگیرد:RG1       T1     x      T2

RG      T1      _      T2

3طرح چهارگروهی سولومن:از بین بردن کنش متقابل  RG1                  T1              x            T2

RG2                    T1            _            T2

RG3                     _               x          T2

RG4                     _               _         T2